|
آهن:
|
|
آهن در ساختمان هموگلوبين وميوگلوبين و بعضي از آنزيمها شركتدارد. كمبود آهن و كم خوني ناشي ازآن از جمله مشكلات اساسي بهداشتعمومي در دنيا به شمار ميرود كه آثارنامطلوب آن بر تكامل جسمي ورفتاري و كاهش بازده كاري افراد بهاثبات رسيده است. تأمين آهن موردنياز كودكان در سال اول زندگي توجهخاصي را لازم دارد. ميزان آهن شيرمادر كم است اما قابليت جذب بالاييدارد و ذخيره آهن شيرخوار و آهن شيرمادر، نياز شيرخوار را در ۴ تا ۶ ماهاول زندگي تأمين ميكند. از ششماهگي به بعد با كاهش ذخيره آهن نيازكودك به مقدار قابل ملاحظهايافزايش مييابد.
|
|
در مواد غذايي دونوع «آهن هم» و «غيرهم» وجود دارد.آهن «هم» در گوشت قرمز، ماهي، مرغو جگر وجود دارد. آهن «هم» ازقابليت جذب بالايي برخوردار است ودر حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد آن جذبميشود. آهن غير هم در منابع گياهي(مانند غلات، حبوبات) سبزيجات سبزتيره (مثل اسفناج و جعفري)، انواعمغزها: (پسته، بادام، گردو و فندق).انواع خشكبار (برگه هلو، زردآلو، خرماو كشمش) و همچنين زرده تخممرغوجود دارد. جذب آهن غير هم شديدا تحت تأثير تركيب رژيم غذايي قرارميگيرد و در صورت وجود كاهشدهندههاي جذب آهن مانند نيترات،اگزالات و تاننها به مقدار زياديكاهش مييابد. جذب آهن غير هم دربهترين شرايط ۳ تا ۸ درصد است.وجود موادغذايي حاوي ويتامين Cجذب آهن غير هم را چند برابر افزايشميدهد.
|
|
جهت پيشگيري از كمبود آهن دادن«قطره آهن» از پايان شش ماهگي و ياهمزمان با شروع تغذيه تكميلي تا پايان۲۴ ماهگي و براي شيرخواراني كه باوزن كمتر از ۲۵۰۰ گرم متولدميشوند، از زماني كه وزن آنها به دوبرابر وزن هنگام تولد ميرسد تا پايان۲۴ ماهگي توصيه ميشود. همچنينمادران باردار بايد از پايان ماه چهارمبارداري تا ۳ ماه پس از زايمان روزانهيك عدد قرص سولفات فرو مصرفنمايند یا از مکملهای اهن استفاده نمایند.
|
|
انمی ناشی از فقر اهن :
|
|
گلبولهاي قرمز وظيفه حمل اكسيژن از ريه را به سلولها به عهده دارد . ماده هموگلوبين موجود در گلبول قرمز توانائي حمل اكسيژن را داشته و آهن براي ساخته شدن هموگلوبين لازم ميباشد .طول عمر طبيعي گلبول قرمز 120 روز بوده و گلبولهاي قرمز دائما” درحال ساخته شدن هستند .ميزان آهن در بدن هميشه درحد ثابتي نگهداشته ميشود . اين تعادل از طريق جذب آهن از روده و مقداري كه از بدن دفع ميشود ، بوجود ميآيد چنانچه ميزان دفع بيشتر از حد نرمال و مقدار جذب آن بشود ، ذخيره آهن بيماركاهش يافته و كم خوني فقر آهن پيدا مي شود . نياز به آهن در دوران بچگي ، بلوغ ، حاملگي و در حين قاعدگي بيشتر شده و در خانمها و بچه ها كم خوني بيشتر ديده مي شود . شايعترين علت كم خوني فقر آهن در مردان بالغ و خانمهاي يائسه ، از دست دادن خون ( از هر راهي ) مي باشد . شايعترين محل خونريزي از دستگاه گوارش است . در كم خوني فقر آهن معمولا” اندازه گلبولهاي قرمز كوچكتر از حد معمول بوده و گلبولها كم رنگ تر هستند ولي تشخيص دقيق تر با آزمايش خون و اندازه گيري مواد خاصي در ان انجام مي شود . هميشه به همراه درمان بايد علت كمبود آهن نيز بررسي شود .
|
|
کم خونی فقر آهن امروزه بعنوان یکی از شایعترین مشکلات تغذیه ای در جهان مطرح می باشد و در زنان عمدتاً در سنین باروری است. امروزه مشخص شده است که کم خونی فقر آهن منجر به تولد نوزادان کم وزن و زایمان زودرس می شود. علائم اولیه کم خونی فقر آهن عبارتند از :
|
|
1.خستگی
2.بی حالی
3. ضعف
4.بی حوصلگی
5.ایجاد مشکل در تمرینات بدنی
6.تپش قلب هنگام فعالیت بدنی
7.سوزن سوزن شدن انگشتان
|
|
|
|
|