|
- سلامت چشم:
لوتئین تأمین کننده مواد مغذی چشم می باشد. لوتئین از طریق کاهش خطر دژنراسیون ماکولائی موجب حفظ سلامت چشم ها می گردد. شواهد اپیدمیولوژیکی مبنی بر وجود ارتباط بین پایین بودن غلظت لوتئین و زئگزانتین از یک سو و خطر ایجاد و پیشرفت بیماری دژنراسیون ماکولائی وابسته به سن از سوی دیگر وجود دارد.
AMD (دژنراسیون ماکولائی وابسته به سن) زمانی اتفاق می افتد که قسمت مرکزی شبکیه چشم که ماکولا نامیده می شود به مرور زمان دچار آسیب گردد. ماکولا ناحیه کوچکی از شبکیه می باشد که مسئوول دید مرکزی و دقت بینایی است.
کاهش سلامت ماکولا می تواند منجر به ایجاد استرس اکسیداتیو در شبکیه گردد که در از دست دادن دید مرکزی تاثیر دارد.
با توجه به آمار مرکز بین المللی تحقیقات بر بیماری های چشمی،AMD خشک، معمولترین و خفیف ترین نوع AMD است که در 85 تا 90 درصد موارد دیده می شود. این نوع به مرور زمان گسترش یافته و اغلب باعث از دست دادن خفیف دید چشم می گردد. یک عامل تشخیص دهنده کلیدی بیماری AMD، جمع شدن رسوباتی به رنگ زرد قهوه ای، گرد، کوچک و چرب در قسمت مرکزی چشم می باشد که drusen نامیده می شود. Drusen در بافت اپی تلیوم رنگدانه شبکیه (RPE) تجمع یافته و موجب تحلیل و از بین رفتن ماکولا می گردد. شدت کاهش دید و یا از دست دادن آن وابسته به محل و میزان تحلیل رفتگی (باریک شدن ماکولا) توسط drusen می باشد.
نوع مرطوب AMD، حدود 10 الی 15 درصد کل موارد AMD را شامل می شود، در این نوع شانس از دست دادن دید به صورت حاد، بیشتر می باشد. این نوع AMD مسئوول ایجاد 90 درصد کاهش دید شدید در AMD است. نوع مرطوب AMD از طریق رشد رگهای خونی غیر طبیعی یا کروئیدال (CNV) در زیر قسمت مرکزی شبکیه ایجاد می شود. این رگهای غیر طبیعی باعث نفوذ پذیری مایع و خون در بافت و قسمت پشتی چشم شده و منجر به ایجاد بلیستر در شبکیه می گردد. این پیشرفت منجر به ایجاد زخم و آسیب به بافت چشم و از دست دادن دید مرکزی می گردد. نوع مرطوب AMD می تواند با سرعت منجر به آسیب ماکولا و همچنین باعث از دست دادن سریع دید مرکزی چشم گردد.
لوتئین و ترکیبات وابسته به آن مانند زئگرانتین، به میزان زیادی در قسمت ماکولا چشم تجمع یافته اند و باعث ایجاد رنگ زرد شناخته شده ای که به رنگدانه ماکولا مشهور است می گردند. رنگدانه ماکولا، ماکولا را از آسیب اکسیداتیو نوری در نور آبی رنگ محافظت می کند. در میان 600 نوع کاروتنوئیدی که در طبیعت وجود دارند، تنها لوتئین و زیگزانتین به طور طبیعی در ماکولای چشم یافت می شود. این حقیقت به تنهایی، بیانگر آن است که لوتئین نقش حیاتی را در حفظ سلامت چشم ایفا می کند. آمار زیادی در دست است که تأثیر لوتئین را در کاهش خطر ایجاد AMD تأیید می نماید.
نتایج تعدادی از تحقیقات به دست آمده نشانگر وجود ارتباط میان دریافت لوتئین، سطح سرمی، دانسیته رنگدانه ماکولا و خطر ایجاد AMD در انسان می باشد. نتیجه مطالعه ای که بر بالغین 84-43 ساله انجام پذیرفته، نشان می دهد که مصرف لوتئین و زئگزانتین می تواند در کاهش شیوع کاتاراکت یا آب مروارید چشم مؤثر باشد.
لوتئین و زئگزانتین، تنها کاروتنوئیدهای موجود در لنزیا عدسی چشم می باشند. در یک بررسی مشابه، ارتباط بین دریافت کاروتنوئیدها (آلفاکاروتن، بتاکاروتن، لوتئین، لیکوپن، بتا کریپتو هگزانتین) و ویتامینA و ابتلا به کاتاراکت در 36344 انسان در سنین 74-45 سال که از سلامت کامل برخوردار بودند مورد بررسی قرار گرفت. محققان به این نتیجه رسیدند که افرادی که میزان بالاتری لوتئین و زئگزانتین مصرف کردند، حدود 19 درصد، کمتر از افرادی که به میزان کمتری لوتئین مصرف کرده اند، درمعرض خطر ابتلا به بیماری کاتاراکت قرار دارند.
- سلامت پوست:
پوست و چشم ها، تنها اعضایی از بدن به شمار می روند که در معرض مستقیم محیط خارجی می باشند. مطالعات نشان می دهند که مخلوطی از مواد غذایی که شامل لوتئین نیزمی باشد، دارای قابلیت ایجاد اثر آنتی اکسیدانی بر پوست بوده و از اثر تخریبی رادیکالهای آزاد ممانعت می نمایند. لوتئین آنتی اکسیدانی است که به نظر می رسد می تواند تأثیرات تخریبی و مضر رادیکالهای آزاد را در بسیاری از قسمتهای بدن کاهش دهد. رادیکالهای آزاد می توانند نقش مهمی را در تعداد زیادی از بیماریهای مزمن ایفا کنند. همچنین لوتئین، طول موجهای آبی رنگ و با انرژی بالا را در حدود 90 درصد از محدوده نور مرئی فیلتر می کند.
به طور کلی نور آبی رنگ چه در داخل منزل و چه از طریق نور خورشید، باعث تحریک ایجاد استرس اکسیداتیو و آسیب ممکن ناشی از رادیکالهای آزاد در ارگانهای بدن انسان مانند پوست و چشم که در معرض نور قرار دارند، می گردد.
همانند چشم ها، لوتئینی که مورد مصرف قرار می گیرد، در پوست ذخیره می گردد. تحقیقات نشان می دهد که مصرف 10 میلی گرم لوتئین از طریق غذا یا مکملهای غذایی نقش مهمی را در حفظ و نگهداری پوست سالم ایفا می نماید. همچنین طی یک تحقیق بالینی اخیر نشان داده شده است که مصرف 10 میلی گرم لوتئین به صورت روزانه باعث افزایش آب رسانی به پوست، قابلیت ارتجاعی و افزایش چربی پوست می گردد. پوست وسیعترین اندام بدن انسان به شمار می رود. پوست و چشم ها، تنها اندامهایی از بدن می باشند که به طور مداوم در معرض عوامل محیطی قرار دارند.
پوست تحت تأثیر عوامل زیر قرار دارد:
- نور (خصوصاً طول موجهای مرئی و فرابنفش)
- عوامل آلوده کننده محیطی
تعدادی از واکنشهایی که اکسیژن فعال تولید می کند، می توانند منجر به آسیب سلولهای پوستی به وسیله رادیکالهای آزاد گردد. پوست دارای عملکردهای گوناگونی می باشد. پوست به عنوان یک سد حفاظتی اعضاء داخلی بدن محسوب می شود. پوست دمای بدن انسان را تنظیم می کند. نقش مهمی را در پاسخ ایمونولوژیکی بدن ایفا می نماید. بنابراین حفاظت از پوست، از اهمیت خاصی برخوردار می باشد.
- سلامت قلبی عروقی:
تحقیقات نشان می دهد که لوتئین نقش مهمی را در حفظ سلامت انسان ایفا می نماید. جهت حفظ سلامت دستگاه قلبی- عروقی، لوتئین موجود در خون می تواند به طور مؤثری بر ضخیم شدن دیواره آئورت که یکی از عوامل ایجاد کننده تصلب شرائین یا آترواسکلروزیس می باشد، تأثیر گذارد. حداقل یکی از مطالعات منتشر شده، نشان دهنده آن است که افزایش میزان لوتئین در سرم می تواند باعث کاهش ضخامت دیواره آئورت گردد.
- سلامت زنان:
با توجه به این مطلب که زنان بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری AMD و كاتاراكت یا آب مروارید مي باشند و نیاز آنها در دوران شیردهی، به لوتئین بیشتر می گردد، مصرف مکملهای غذایی حاوی لوتئین از اهمیت بیشتری در زنان برخوردار هستند.
- سایر فواید لوتئین به عنوان یک کاروتنوئید:
لوتئین یکی از اعضاء اصلی گروه کاروتنوئید ها به شمار می رود. کاروتنوئیدها دارای نقش زیادی در سلامت انسان می باشند. به عنوان مثال:
- سندرم نقص ایمنی اکتسابی
- دژنراسیون ماکولار وابسته به سن
- آنژین پکتوریس
- آسم
- کاتاراکت
- سرطان گردن رحم
- دیس پلازیا گردن رحم
- عفونت کلامیدیایی
- بیماری قلبی
- سرطان لارنکس
- سرطان ریه
- ناباروری آقایان و خانمها
- استئو آرتریت
- حساسیت به نور
- پنومونی
- سرطان پروستات
- آرتریت روماتوئید
- سرطان پوست
- عفونت کاندیدیایی واژن
| 
