1:  ویتامین A:

حدود 80 درصد ویتامینA در بدن انسان جذب می گردد.این ویتامین همراه چربی از سیستم لنفاوی عبورکرده و وارد خون می گردد. جذب ویتامینA، زمانی که، به همراه چربی مصرف شود، افزایش می یابد. میزان جذب ویتامینA در مردان سریعتر از زنان بوده و در مواردی چون اسهال، یرقان و اختلالات شکمی کم می باشد. یک شخص سالم می تواند حدود 2/97 میکروگرم ویتامینA را در هر گرم از کبد ذخیره کند.

بنابراین کبدی با وزن 1500 گرم می تواند 000/150 میکروگرم ویتامینA ذخیره نماید. مهمترین عملکرد تعریف شده برای ویتامینA، اثر آن در بینایی می باشد. ویتامینA، تحریکات مورد نیاز جهت ایجاد بینایی در شبکیه را ایجاد می کند. به علاوه ویتامین A جهت رشد، تکثیرو حفظ سرزندگی مورد نیاز است.مقاومت بدن در برابر عفونتهای تنفسی و سایر عفونتها را افزایش  داده و موجب حفظ سلامت غشاها و غشاهای مخاطی بدن، خصوصاً غشاهای مخاطی موجود در چشم ها، ششها، معده و روده ها می گردد. ویتامینA موجب پیشگیری از بیماریهای چشمی، کمک به ترشح شیره های گوارشی و هضم پروتئین می گردد. همچنین این ویتامین در پیشگیری و از بین بردن عفونتهای پوستی، حفظ سلامت مو، دندان و لثه ها دارای نقش حیاتی می باشد. ویتامینA موجب افزایش نفوذ پذیری رگهای خونی و در نتیجه بهتر شدن اکسیژن رسانی بافتی می گردد. همچنین باعث پیشگیری از پیری زودرس، ناتوانی ذهنی ایجاد شده در اثر افزایش سن و افزایش امید به زندگی و احساس جوانی می گردد. کمبود شدید ویتامینA ممکن است باعث ایجاد التهاب در چشم ها، کاهش قدرت بینایی و شب کوری گردد.افزایش حساسیت بدن در برابر ابتلا به عفونتها، خصوصاً مجاری تنفسی در غالب سرماخوردگیهای عمومی و مکرراز دیگر علائم کمبود این ویتامین می باشد. کمبود ویتامین A می تواند موجب کاهش اشتها و انرژی، اختلال در سلامت لثه ها و دندان، اختلالات پوستی مانند آکنه، جوش، چین و چروک زودرس گردد. در صورت ناکافی بودن میزان ویتامینA در بدن، غشاهای مخاطی بینی، گلو و دهان، لوله های تنفسی، ششها، مجاری گوارشی، کلیه ها و واژن به طور وسیعی تحت تأثیر قرار می گیرند.

غشاهای مخاطی کل بدن، توانایی خود را در ترشح میزان کافی موکوس که برای حفظ آنها از التهاب می باشد، از دستمی دهند. سایر علائم کمبود شامل تأخیر در رشد کودکان، خشکی مو، شوره سر، از دست دادن زیاد مو، ترک ناخنهاو از دست دادن حس چشایی و بویایی می باشد.

2:  تیامین ( ویتامین B1  )  :

ویتامین B1 یا تیامین، یکی از مهمترین ویتامین های گروه B محسوب می شود. ویتامین B1، به آنورین نیزمعروف بوده  وویتامین ضد بیماری بری بری و ضد بیماریهای  اعصاب به شمار می آید. این ویتامین، یک ویتامین محلول در آب محسوب می شود. تیامین از روده کوچک جذب شده و قابلیت روده انسان در جذب این ویتامین  روزانه حدود 5 میلی گرم می باشد. تیامین در مخاط روده ایتغئیراتی پیدا میکند. حدود 25 الی 30 میلی گرم از این ویتامین به صورت تغییر یافته در بدن انسان ذخیره می گردد.

میزان بالایی از این ویتامین در عضلات اسکلتی بدن، قلب، کبد، کلیه ها و مغز وجود دارد. این ویتامین نمی تواند به میزان زیاد در بدن انسان تجمع یابد و بنابراین دریافت میزان کافی از این ویتامین، روزانه مورد نیاز است. تیامین باعث تحریک رشد، تقویت عضلات قلبی و تحریک عملکرد مغز می گردد. این ویتامین نقش مهمی را در عملکرد طبیعی کل سیستم عصبی بدن ایفا می کند. در بهبود عمل هضم، خصوصاً هضم کربوهیدراتها نقش دارد. دارای خاصیت ادرارآوری ضعیفی می باشد ودر پیشگیری از یبوست کمک می کند و باعث افزایش تشکیل ادرار می گردد.

همچنین این ویتامین موجب افزایش سنتز گلبولهای قرمز، تقویت جریان خون و حفظ سلامتی پوست می گردد.

این ویتامین، باعث محافظت از  بدن در برابر مسمومیت با سرب  وپیشگیری از ادم یا احتباس مایع مرتبط با آسیب قلبی می گردد.

تیامین مانند سایر ویتامینهای گروهB ،در کاهش خستگی، افزایش استقامت و پیشگیری از پیری زودرس و کهولت بواسطه افزایش قدرت ذهنی موثر است. در صورتیکه این ویتامین با سایر ویتامینهای گروه B ترکیب شودنسبت به زمانی که به تنهائی مصرف گردد موثرتر واقع می شود .

کمبود تیامین در رژیم غذایی باعث کاهش اشتها، هضم نامناسب غذا، یبوست مزمن، از دست دادن وزن، خستگی ذهنی و بی خوابی می گردد.

این اختلالات می تواند منجر به ضعف عضلانی، گرفتگی پا، کندی ضربان قلب و تحریک پذیری، اختلال در تولید اسید هیالورونیک در معده و اختلالات گوارشی گردد. در صورت عدم تأمین میزان کافی تیامین در بدن، عضلات قلبی خسته و تنبل می گردند و دهلیزی های فوقانی قلب، استحکام خود را از دست داده و به تدریج بزرگ  می گردند. این می تواند باعث ایجاد شرایطی گردد که به آن هایپرتروفی قلب گویند. کمبود طولانی مدت این ویتامین باعث ایجاد بری بری، تحریک اعصاب و ادم گشته ومی تواند باعث کم شدن جریان خون به سرشده و منجر به ریزش موی سر و تأخیر در رشد آن  گردد. کمبود این ویتامین در اثرمصرف بیش از حد الکل، شکر و غذاهای عمل آورده شده و خالص شدت  می یابد.

Top

3:   ریبوفلاوین: (ویتامین B2)

ویتامینB2 یا ریبوفلاوین، دومین عضو تشکیل دهنده خانواده ویتامینهای گروهB می باشد. لغت ریبوفلاوین از دو منبع مشتق می شود: ریبوز که به قند ریبوز مرتبط است که در تعدادی از ویتامینها و آنزیمها وجود دارد و فلاوین نیز به معنای زرد رنگ می باشد. ریبوفلاوین از طریق دیواره روده کوچک به داخل خون جذب می شود. این ویتامین به سایر قسمتهای بدن حمل شده و به آنزیمهای سلولی بدن می پیوندد.

کبد، بزرگترین محل ذخیره ریبوفلاوین بوده و حدود یک سوم از ریبوفلاوین کل بدن را در خود ذخیره می کند.

کبد، کلیه ها و قلب، دارای بیشترین میزان این ویتامین در بدن می باشد. ریبوفلاوین از طریق ادرار از بدن خارج می گردد ولی ترشح آن از طریق صفرا و عرق نیز صورت می گیرد. ریبوفلاوین جهت رشد و سلامت عمومی بدن مورد نیاز است.

این ویتامین در کمک به هضم غذا و حفظ عملکرد سیستم عصبی مورد نیاز می باشد. ریبوفلاوین موجب پیشگیری از یبوست می گردد و در حفظ سلامت پوست، مو و ناخنها و افزایش چسبندگی مخاط دهان، لبها و زبان نقش دارد. همچنین نقش مهمی را در سلامت چشمها و کاهش فشار چشم ایفا می کند. این ویتامین، به طور مشخص در کمک به مقابله با احتمال ابتلا به گلوکوما موثر می باشد.

کمبود ویتامینB2، همچنین ممکن است باعث ایجاد موهای چرب، پوست چرب، چروک زودرس در صورت و بازوها و ترک ناخنها گردد. علاوه بر این باعث اختلال در عملکرد غدد آدرنال گردد. همچنین می توانند علت بوجود آمدن اختلالاتی مانند آنمیا، خارش واژینال و کاتاراکت نیز به شمار آید.

Top

4:   نیاسین (ویتامینB3):

ویتامینB3 یا نیاسین یکی از مهمترین ویتامینهای گروهB  محسوب می گردد.این ویتامین  از سال 1867، با نام اسید نیکوتینیک در میان  شیمیدانان آلی معروف گردید.

ویتامینB3 یا نیاسین برای جریان مناسب خون و عملکرد صحیح سیستم عصبی مورد نیاز است. این ویتامین باعث حفظ عملکرد صحیح دستگاه گوارشی شده و جهت متابولیسم صحیح پروتئین ها و کربوهیدرات ها مورد نیاز است. به حفظ سلامت پوست هم کمک می کند.

نیاسین موجب انبساط مویرگهای خونی شده و جهت سنتز هورمونهای جنسی خصوصاً استروژن، پروژسترون و تستوسترون، کورتیزول، تیروکسین وانسولین نیز مورد نیاز است. این ویتامین باعث حفظ سلامت ذهنی وحسی می گردد.

کمبود خفیف ویتامینB3 موجب ایجاد برفک در زبان، زخم های دهانی، تحریک پذیری، تحریک اعصاب، زخم های پوستی مختلف ، اسهال، فراموشی، بیخوابی، سردردهای مزمن، اختلالات گوارشی و آنمیا می گردد.کمبود شدید ویتامینB3 می تواند منجر به ایجاد ضعف اعصاب، اختلالات ذهنی، افسردگی، کند ذهنی و اختلال در تشخیص موقعیت منجر  گردد.

Top

5:  پانتوتنیک اسید (ویتامین B5):

ویتامین B5 یک ویتامین محلول در آب و ازگروه ویتامین های  B محسوب می شود. این ویتامین، را پانتوتنیک اسید نیزمی نامند. ویتامینB5 یا پانتوتنیک اسید، بخشی از سیستم آنزیمی است که نقش حیاتی در متابولیسم کربوهیدراتها، چربیها و پروتئین ها و سنتز اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب ایفا می نماید. این ویتامین، در تشکیل پورفیرین یا قسمت رنگدانه ای مولکول هموگلوبین گلبولهای قرمز مورد نیاز است.

در بیشتر اعمال حیاتی بدن دخالت داشته و در تحریک غده های آدرنال و افزایش تولید کورتیزول و سایر هورمونهای آدرنال نیز نقش دارد. این ویتامین به صورت اولیه به عنوان یک فاکتور ضد استرس محسوب می شود و بدن را در برابر بیشتر استرس های  فیزیکی و مغزی و سموم محافظت می کند. اسید پانتوتنیک باعث افزایش سرزندگی ، از بین بردن عفونتها و تسریع دوران نقاهت می گردد. این ویتامین به حفظ رشد طبیعی تکامل سیستم عصبی کمک کرده ومانع از پیری زودرس می گردد. همچنین بدن را در برابر آسیب های  ناشی از اشعه های زیان آور محافظت می کند.

کمبود ویتامین B5 (اسید پانتوتنیک) می تواند باعث ایجاد خستگی مزمن، مستعد شدن بدن در برابر ابتلا به عفونت، ریزش مو، افسردگی ذهنی، تحریک پذیری، ضعف عضلانی و... گردد. ایجاد درد معده، یبوست، اختلالات پوستی، تأخیر در رشد، سوزش و درد پا، بی خوابی، کرامپ عضلانی، خستگی، کاهش قند خون، کاهش فشار خون و زخم های اثنی عشری از دیگر علامت های کمبود این ویتامین می باشد.

Top

6:  پیریدوکسین (ویتامینB6):

پیریدوکسین ماده ای سفید رنگ و کریستالی است که در آب و الکل محلول می باشد. همچنین باکتریهای موجود در کولون یا روده بزرگ ، این ویتامین را سنتز می کنند. جذب آن به میزان بسیار کمتری صورت گرفته و ذخیره آن نیز در بدن بسیار محدود می باشد . این ویتامین به طور وسیعی در بسیاری از بافتهای بدن توزیع شده و ازطریق کلیه ها دفع می گردد.

 پیریدوکسین یا ویتامینB6، در جذب غذا و پروتئین و متابولیسم چربی مخصوصا در متابولیسم اسیدهای چرب ضروری بدن نقش دارد. این ویتامین بسیاری از آنزیم ها و سیستم های آنزیمی بدن را فعال می کند. این ویتامین در حفظ عملکرد سیستم عصبی و مغزنیز نقش دارد و برای عملکرد طبیعی  تولید مثل و بارداریهای مطلوب مورد نیاز است. در پیشگیری از ایجاد اختلالات پوستی و عصبی با محافظت از بدن در برابر کلسترول بالا، بعضی از انواع بیماریهای قلبی و دیابت وتخریب دندان نقش دارد. ویتامین B6، باعث تنظیم تعادل میان سدیم و پتاسیم در بدن می گردد که جهت عملکرد طبیعی بدن مورد نیاز است. همچنین جهت جذب ویتامین B12 و تولید اسید هیالورونیک و منیزیم نیز تاحدودی به این ویتامین مهم بستگی دارد.

کمبود ویتامینB6 ممکن است باعث ایجاد آنمیا، ادم، افسردگی ذهنی و اختلالات پوستی گردد. ترک گوشه های لب، بوی بد دهان، تحریک پذیری اعصاب ، سنگهای کلیوی، التهاب کولون، آسیب لوزالمعده، بی خوابی، تخریب دندان و تحریک پذیری از دیگر علائم کمبود ویتامین پیریدوکسین می باشد.

عدم دریافت میزان کافی ویتامین می تواند منجر به از دست دادن کنترل عضلانی، سردردهای میگرنی، و پیری زودرس گردد.

Top

7:   کوبالامین (ویتامینB12  ):

ویتامین B12 ، بزرگترین و پیچیده ترین ساختار ویتامین ها را دارا می باشد. این ویتامین به خاطرداشتن یون فلزی کوبالت در ساختار خود حالت ویژهای دارد و  کوبالامین، به ترکیباتی اطلاق می شود که دارای فعالیت ویتامینB12 می باشند. مانند ویتامین B6.

 ویتامینB12 جهت تولید گلبولهای قرمز مورد نیاز می باشد. همچنین برای  عملکرد صحیح سیستم عصبی مرکزی ضرورت داشته و در بهبود تمرکز، حافظه و تعادل و کاهش استرس های وارده به بدن مفید می باشد.

ویتامینB12 جهت استفاده صحیح چربیها، کربوهیدراتها و پروتئینها برای ساخت بدن مورد نیاز است. این ویتامین باعث تحریک رشد و افزایش اشتها در کودکان شده ودر بسیاری از واکنشهای متابولیک و آنزیمی شامل متابولیسم اسید فولیک شرکت دارد. برای بلوغ سلولهای مغز استخوان و تبدیل آنها به حالت فعال، مصرف میزان کافی ویتامینB12 و اسید فولیک  مورد نیاز است.

کمبود ویتامینB12 باعث ایجاد آنمی یا کم خونی از نوع پرنیشیوز( pernicious (destructive) anaemia) می گردد که می تواند باعث کاهش اشتها و تأخیر در رشد کودکان، خستگی مزمن، زخم در دهان، احساس سستی، از دست دادن انرژی ذهنی و اختلال در تمرکز گردد.

کمبود ویتامینB12، تمامی سلولهای بدن را تحت تأثیر قرار می دهد ولی این اثر به صورت حاد در بافتهایی که سلولهای آن به طور طبیعی، سریع تقسیم می گردند دیده می شود، مانند بافتهای خونساز بدن در مغز استخوان و لوله های گوارشی. سیستم عصبی نیز در صورت کمبود ویتامین B12 تحت تأثیر قرار می گیرد و این می تواند به تخریب فیبرهای عصبی در طناب نخاعی و اعصاب محیطی منجر گردد.