میزان نیاز روزانه بدن به کلسیم:

میزان توصیه شده مصرف روزانه کلسیم(RDA)

نوزادان:

6-0 ماه         روزانه 210 میلی گرم

12-7 ماه       روزانه 270 میلی گرم

کودکان:

3-1 سال        روزانه 500 میلی گرم

8-4 سال        روزانه 800 میلی گرم

13-9 سال       روزانه 1300 میلی گرم

جوانان و بالغین:

آقایان 18-14 سال       روزانه 1300 میلی گرم

آقایان 50-19 سال       روزانه 1000 میلی گرم

آقایان 51 سال به بالا    روزانه 1200 میلی گرم

خانمها 18-14 سال      روزانه 1300 میلی گرم

خانمها 50-19 سال      روزانه 1000 میلی گرم

خانمها 5 سال به بالا     روزانه 1200 میلی گرم

نقش کلسیم در سلامت بدن:

-         سلامت دندان و استخوان:

کلسیم از مهمترین عناصر تشکیل دهنده استخوانها و دندانها محسوب می شود. عنصر معدنی تشکیل دهنده استخوان به طور عمده شامل کریستالهای هیدروکسی آپاتیت(Hydroxyapatite) است که بیشترین میزان کلسیم و فسفر را دارا می باشد. استخوان یک بافت فعال و دینامیک محسوب می گردد که در دوران زندگی بازسازی و ترمیم  می شود. سلولهای استخوانی که استئوکلاست(Osteoclast) نامیده می شوند، فرآیند بازسازی را از طریق انحلال و یا باز جذب استخوان آغاز می کنند. سپس سلولهای تشکیل دهنده استخوان که استئوبلاست(Osteoblast) نامیده می شوند، استخوان جدید را جهت جایگزین نمودن استخوانی که باز جذب شده است، سنتز می کنند. طی روند رشد نرمال، فرآیند تشکیل استخوان بیشتر از باز جذب آن می گردد. استئوپروزیس (پوکی استخوان) زمانی اتفاق می افتد که بازجذب استخوان بیشتر از تشکیل آن صورت گیرد.

-         هدایت سلولی:

کلسیم نقش مهمی را در تنگ و گشاد کردن عروق خونی، انتقال موج عصبی، انقباض عضلات و ترشح هورمونهایی مانند انسولین ایفا می کند. سلولهای تحریک پذیر مانند سلولهای عضله اسکلتی و سلولهای عصبی، دارای کانالهای کلسیمی وابسته به ولتاژ در غشاءهای سلولی می باشند که باعث ایجاد تغییرات در غلظت یون های کلسیم می گردند. به عنوان مثال با دریافت پیام عصبی توسط فیبر های عضلانی  کانالهای کلسیمی موجود در غشاء سلولی باز شده و یونهای کلسیم به داخل سلول عضلانی وارد می شوند. یونهای کلسیم به پروتئین های فعال کننده داخل سلول که مسئوول آزاد سازی آنها از محل ذخیره به درون سلول می باشند، متصل می گردد. اتصال کلسیم به پروتئین تروپونین C  ، موجب آغاز مرحله ای می گردد که منجر به انقباض عضله می شود. اتصال کلسیم به پروتئین کالمودولین(Calmodulin)، باعث فعالسازی آنزیمهایی می گردد که  شکسته شدن گلیکوژن جهت تولید انرژی برای انقباض عضلانی را کاتالیز می کنند.

-         متابولیسم پروتئین:

کلسیم در حفظ پایداری تعدادی از پروتئینها و آنزیمها و  عملکرد آنها موثر است. اتصال یونهای کلسیم جهت فعال سازی فاکتورهای انعقادی وابسته به ویتامینK در مرحله کوآگولاسیون(تشکیل لخته) مورد نیاز است. اصطلاح آبشار کوآگولاسیون(Coagulation) شامل سری واکنشهایی می شود که هر کدام وابسته به دیگری می باشد و باعث توقف خونریزی از طریق ایجاد لخته می گردد.

-         سلامتی در دوران بارداری:

کلسیم جهت رشد مناسب جنین، سلامت طبیعی مادر حین بارداری و شیردهی و ترشح شیر مادر مورد نیاز است.

-         کمک به استفاده از سایر مغذیها:

کلسیم جهت استفاده مناسب فسفر، ویتامینهای D,C,A مورد نیاز است.

Top

کمبود کلسیم:

افرادیکه دچار کمبود کلسیم در بدن می باشند، رنگ پدیده، بی توجه، خسته و تنبل به نظر می رسند. کمبود کلسیم سبب ایجاد تغییرات در استخوانها و عضلات می گردد. این افراد نسبت به سرمای هوا حساس ترند، عصبی بوده و از اختلالات ذهنی رنج می برند.

تعریق در هوای سرد آشکارترین نشانه کمبود کلسیم در تمامی سنین بشمار می رود. کمبود کلسیم می تواند باعث ایجاد استخوانهای نرم، خلل و فرج دار، تخریب دندان، تپش قلب، کرامپهای عضلانی(گرفتگی عضلات) ، بی خوابی و زودرنجی گردد. کودکانی که از مادران دچار کمبود کلسیم متولد می شوند نیز از کمبود کلسیم رنج می برند. کمبود کلسیم در این کودکان در صورتیکه از لبنیات، میوه ها و سبزیجات تازه حاوی مواد معدنی، کلسیم، پروتئینها و ویتامینها تغذیه نکنند، شدیدتر می گردد. کمبود کلسیم در کودکان باعث ایجاد تأخیر در رشد و کاهش سلامت استخوانها و دندانها شده و اشتهای آنها را بسیار کاهش می دهد و در صورتیکه به غذا خوراندن آنها اصرار و پافشاری گردد، ممکن است باعث خروج غذا و شیر از بدن آنها شود. کودکانی که دچار کمبود کلسیم می باشند از تأخیر در دندان درآوردن رنج برده و مستعد به داشتن گردنهای لاغرو سرهای بزرگ می باشند. کمبود کلسیم باعث کاهش مقاومت بدن می گردد و این کودکان خیلی سریع مبتلا به عفونتهای گوارشی و تنفسی می گردند. کمبود کلسیم در دختران جوان باعث ایجاد تأخیر در بلوغ، قاعدگی نامنظم، خونریزی شدید به همراه دردهای شکمی، آنمی و کاهش سطح مقاومت بدن در برابر ابتلا به عفونت می گردد.

در موارد عدم دریافت میزان کافی کلسیم در دوران بارداری، تکامل جنین با استخراج کلسیم ذخیره شده از استخوانها ادامه پیدا می کند که این امر در کاهش قدرت استخوانهای کودک نقش دارد. خونریزی، کمبود شیر مادر، کاهش تمرکز حافظه و طولانی شدن دوران زایمان از علائم معمول کمبود کلسیم بعد از تولد نوزاد می باشند.

Top

منابع غذایی حاوی کلسیم:

بسیاری از غذاها حاوی کلسیم می باشد ولی فرآورده های لبنی مهمترین و مشخص ترین منبع  برای آن به شمار می روند مانند ماست، پنیر، کره که حاوی نوع مخصوصی از کلسیم بوده که به طور موثر جذب می گردد.

Top

چه افرادی به میزان بیشتری از مکملهای حاوی کلسیم نیاز دارند؟

به یاد داشته باشید:

کلسیم در بدن انسان تاثیرات مفید فراوانی داشته و هر فردی در هر سنی به آن نیاز پیدا می کند.

-          نوزادان و کودکان

-          خانمهای باردار و شیرده

-          افرادیکه دچار سوء تغذیه می باشند

-          بزرگسالان

-          افرادیکه دارای مشکلات عصبی هستند

-          گیاه خواران

Top

تحقیقات علمی راجع به کلسیم:

تاثیر مثبت کلسیم در موارد زیر مورد مطالعه قرار گرفته است:

1-      سرطان کولورکتال (Colorectal Cancer)

2-      استئو پروزیس (پوکی استخوان)

3-      سنگهای کلیوی

4-      افزایش فشار خون در دوران بارداری (پره اکلامسپی:Pre-eclampsia)

5-      مسمومیت با سرب

6-      افزایش فشار خون

7-      سندرم قبل از دوران قاعدگی

Top

ویتامینD :

همه ویتامی D را با عنوان ویتامین خورشیدی می شناسند. رشد و حفظ استخوانهای نرمال به طور وسیعی به این ویتامین وابسته است.  ویتامین D  محلول در چربی بوده و جهت حفظ متابولیسم طبیعی کلسیم مورد نیاز است. سنتز این ویتامین در پوست در اثر تابش نور خورشید صورت می گیرد ولی مقدار آن برای بدن کافی نبوده و لازم است تا از منابع غذائی نیز وارد بدن گردد.

ویتامین D اصلی ترین ویتامین در پیشگیری از بیماری ریکتز یا راشیتیسم (Rickets) به شمار می آید. این بیماری ناشی از کمبود ویتامینD بوده و کودکان را مبتلا می کند و همراه با نقص در تشکیل استخوان ،اختلال در استفاده از کلسیم در بدن و ضعف و تنبلی می باشد. ویتامین D در جذب کلسیم، فسفر و سایرمواد معدنی در مجاری گوارشی نقش دارد. همچنین ویتامینD3 جهت حفظ عملکرد غده پاراتیروئید که تنظیم کننده میزان کلسیم در بدن می باشد مورد نیاز است. این ویتامین در دوران کودکی و نوجوانی جهت تشکیل استخوان ها و دندانهای سالم ضروری می باشد  . مصرف میزان کافی ویتامینD در دوران بارداری باعث ایجاد اثرات سودمند برای مادر و تکامل مناسب کودک می گردد.

کمبود ویتامینD، باعث ایجاد ریکتز می شود که این  بیماری تمامی بدن را درگیر می کند. مشخص ترین علامت آن، نقص در کلسیفیه شدن استخوانها می باشد. کمبود ویتامین D همچنین موجب تخریب دندانها، پیوره (Pyorrhoea) و نیز ضعف عضلانی، ضعف بدنی، کاهش جذب سایر مواد معدنی و پیری زودرس می گردد.